In 2021 werd door de KNSB een 'koerskaart' opgesteld. Hierin werd de centrale vraag beantwoord 'Waar moet de KNSB de komende acht jaar wel en niet op inspelen om een mooie en gezonde toekomst van de schaatssport te borgen'? Het onderwerp klimaatverandering is één van de drie strategische hoofdthema's.
‍
De ambitie: schaatsen blijft mogelijk en toegankelijk ondanks de klimaatverandering. Met de KNSB als belangenbehartiger en gesprekspartner voor bereikbare en duurzame accommodaties.

Einde 2021 richtte de KNSB, onder meer met NOC*NSF en de Vereniging Kunstijsbanen Nederland, de Taskforce Verduurzaming IJsbanen op. Middels de taksforce werd het gesprek gevoerd met ijsbanen hoe er goedkoper en klimaatvriendelijker ijs gemaakt kon worden.

Als gevolg van de plots sterk stijgende energieprijzen tijdens de energiecrisis in 2022, werd de noodzaak tot verduurzaming voor alle ijsbanen in Nederland directe noodzaak. Verduurzaming en het fors terugdringen van de energiebehoefte blijft met de oplopende energiekosten én wereldwijde energie uitdagingen onverminderd urgent. Vanuit de Taskforce werd het fundament voor een gemeenschappelijk actieplan voor het behoud van ijsbanen gelegd, dat later is doorvertaald in Team Duurzaam IJs.

IJsbaan De Meent in Alkmaar doorliep in 2023 een indrukwekkende operatie om de ijsbaan energieneutraler te maken. Met een duidelijk perspectief: deze ijsbaan is geen energieslurper meer, maar levert juist energie aan haar buren. Het verduurzamingstraject van IJsbaan De Meent speelde zich vooral achter de schermen af en is voor de schaatsliefhebber niet altijd direct zichtbaar.

De Meent heeft haar energieverbruik en verduurzamingskansen goed in kaart gebracht en óók wat haar functie in de directe omgeving kan zijn als het gaat om het benutten van restwarmte. Een grote stap benodigd voor verandering wordt hier gezet: duurzaamheid wordt een vast onderdeel van de bedrijfsvoering. Dit project levert niet alleen direct verduurzaming op voor de ijsbaan maar biedt ook belangrijke inzichten voor de blauwdruk tot verduurzaming van ijsbanen in Nederland.

In 2024 werd een mooie en zichtbare stap gezet in het verduurzamingstraject van kunstijsbanen in Nederland. Tijdens het WK Shorttrack in Ahoy lag de meest duurzame tijdelijke ijsbaan waarop ooit een wereldkampioenschap is gereden. Een mooi resultaat van de samenwerking tussen meerdere partners die zich inzetten om de schaatssport duurzamer te maken.

Als vervolgstap op de Taskforce Verduurzaming IJsbanen wordt in 2024 Team Duurzaam IJs opgericht. Team Duurzaam IJs is een consortium van de KNSB, Essent en Daikin. Het zet zich  in om kunstijsbanen in Nederland te helpen verduurzamen en toekomsbestendig te maken. Dit gebeurt door het toepassen van innovaties ter vermindering van het energieverbruik en de CO2-uitstoot bij ijsproductie.

Iedere partij in het consortium levert vanuit haar eigen expertise een bijdrage. Het doel is om de 22 ijsbanen in Nederland te helpen met verduurzaming en het aantal duurzame ijsbanen op termijn uit te breiden. Hoewel de creatie van ijs een hoop energie verbruikt, kunnen kunstijsbanen ook juist een sleutelrol spelen in de energietransitie. Door verduurzaming, slim energiebeheer en gebruik van restwarmte kan een ijsbaan niet alleen haar eigen toekomst veilig stellen maar ook bijdragen aan de lokale energievoorziening.

In april 2026, introduceert Team Duurzaam IJs haar platform teamduurzaamijs.nl. Op dit platform wordt Team Duurzaam IJs gepresenteerd als een echt team. Met leden die échte, inspirerende verhalen over de verduurzaming van onze sport vertellen. We stellen de teamleden de komende tijd op dit platform aan je voor.

Ieder van hen neemt je vanuit zijn of haar eigen perspectief mee in het schaatslandschap van Nederland. We bekijken nut en noodzaak van toegepaste innovaties door hun ogen en ontdekken samen met hen allerlei mooie initiatieven in ons land die zich allen richten op het ijs van morgen. Wat gebeurt er eigenlijk allemaal om onze schaatssport ook voor toekomstige generaties te behouden?

De Westfries in Hoorn kan flink verduurzaamd worden. Team Duurzaam IJs heeft een integraal energieconcept opgesteld voor de gemeente Hoorn. Hierin worden drie scenario's voor verduurzaming geschetst, die allen leiden tot forse energiebesparing en CO2-reductie. Aardgas wordt vervangen door groene, deels zelf opgewekte elektriciteit. De restwarmte die vrijkomt bij het ijs maken, die nu nog in de lucht verdwijnt, wordt straks hergebruikt voor onder meer de verwarming van gebouwen. Voor TDIJ geldt Hoorn als een showcase. "Wij laten hier zien dat een kunstijsbaan door integraal energiebeheer stukken zuiniger en schoner kan functioneren", zegt TDIJ-projectleider Meis de Jongh. "Verduurzamen is financieel aantrekkelijk, omdat je exploitatie goedkoper wordt. Het is ook maatschappelijk interessant, omdat je meer mensen kunt laten schaatsen tegen een betaalbaar tarief."

Met de juiste verduurzamingsstappen kunnen kunstijsbanen meer zijn dan een sportvoorziening; ze kunnen een integraal onderdeel worden van de oplossing voor lokale energie-uitdagingen. Door samen te werken, kennis te delen en innovatieve oplossingen te realiseren, zorgen we ervoor dat kunstijsbanen een duurzame toekomst hebben.